ALES net hesaplama, sayısal ve sözel bölümlerde doğru sayısından yanlışların dörtte birini çıkarma işlemidir. Net hesabı kesindir: ÖSYM'nin yayımlanmış ceza kuralına dayanır, yıllık bir standartlaştırma içermez.
ALES Net Hesaplama Nasıl Yapılır?
- Sayısal bölümün doğru ve yanlış sayısını girin.
- Sözel bölümün doğru ve yanlış sayısını girin.
- Net,
Doğru − (Yanlış ÷ 4)formülüyle bulunur — 4 yanlış 1 doğruyu götürür. - İki bölümün neti toplanarak 100 üzerinden toplam ALES netiniz çıkar.
Boş bıraktığınız sorular hesaba girmez.
ALES Net Hesaplama Formülü Nedir?
Bölüm neti = Doğru − (Yanlış ÷ 4)
Toplam net = Sayısal net + Sözel net
Adım Adım Örnek Hesap
| Bölüm | Soru | Doğru | Yanlış | Boş | Net |
|---|---|---|---|---|---|
| Sayısal | 50 | 32 | 10 | 8 | 29,50 |
| Sözel | 50 | 38 | 6 | 6 | 36,50 |
| Toplam | 100 | 70 | 16 | 14 | 66,00 |
Bu adayın toplam neti 66. Ancak ALES'te belirleyici olan çoğu zaman toplam net değil, hangi bölümde güçlü olduğunuzdur — nedenini aşağıda anlatıyoruz.
ALES Nedir?
ALES (Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı), ÖSYM tarafından yapılan merkezî bir sınavdır. Üç ana amaçla kullanılır:
- Lisansüstü eğitim başvuruları — yüksek lisans ve doktora programlarına başvuruda aranan asgari puan koşulu.
- Akademik personel alımı — araştırma görevlisi, öğretim görevlisi gibi kadrolarda.
- Yurt dışı lisansüstü burs başvurularının bir bölümünde.
ALES bir "bilgi" sınavı değildir: lise veya lisans müfredatı sormaz. Ölçtüğü şey akıl yürütme — sayısal muhakeme, mantıksal çıkarım, sözel ilişki kurma ve paragraf yorumlamadır. Bu yüzden konu ezberlemekten çok soru tipine aşinalık kazandırır.
ALES Nasıl Bir Sınavdır?
| Bölüm | Soru | İçerik |
|---|---|---|
| Sayısal | 50 | Sayısal muhakeme, problemler, mantıksal çıkarım, tablo-grafik yorumlama |
| Sözel | 50 | Sözcük ve cümle ilişkileri, paragraf, sözel mantık |
Toplam 100 soru, 150 dakika. Tek oturumda uygulanır ve tüm sorular çoktan seçmelidir. Soru başına ortalama 90 saniye düşer; ALES'te hız, bilgi kadar belirleyicidir.
ALES'e Nasıl Başvurulur?
- Başvuru, ÖSYM'nin Aday İşlemleri Sistemi (ais.osym.gov.tr) üzerinden e-Devlet şifresiyle yapılır.
- Başvuru sırasında sınav dönemi ve sınav merkezi tercihi yapılır.
- Ücret yatırılmadan başvuru tamamlanmaz.
- Sınava giriş belgesi, sınav tarihine yakın AİS üzerinden yayımlanır.
ALES yılda birden fazla kez uygulanır; hangi dönemin başvuru ve sınav tarihlerinin geçerli olduğunu ÖSYM'nin ilgili dönem kılavuzundan doğrulayın.
| Oturum | Tarih | Durum |
|---|---|---|
| ALES/2 | Yapıldı |
ALES/2: 3 Haziran 2026 duyurusuyla 26 Temmuz'dan bu tarihe alındı.
Kaynak: ÖSYM Sınav Takvimi
Tabloda yalnızca kayıt defterimizde doğrulanmış oturumlar yer alır; diğer ALES dönemlerinin tarihleri için güncel ÖSYM sınav takvimine bakın.
ALES Puan Türleri ve Sonuç Geçerliliği
ALES tek bir puan üretmez. Sayısal ve sözel netlerin farklı ağırlıklarla birleştirilmesiyle üç puan türü oluşur: sayısal ağırlıklı, sözel ağırlıklı ve eşit ağırlıklı. Hangi programın hangi puan türünü istediği o programın ilanında belirtilir — bu yüzden hazırlığa başlamadan önce hedeflediğiniz programın ilanını okuyun.
Sonucun kaç yıl geçerli olduğu ve hangi başvurularda kullanılabileceği ÖSYM kılavuzunda belirtilir; geçerlilik süresi dolan puanla başvuru yapılamaz.
ALES Puanı Neden Burada Hesaplanmıyor?
İki nedenle:
- Puan türü ağırlıklarını birincil kaynaktan doğrulayamadık. Doğrulanmamış bir katsayıyla üretilen puan, tahmin bile olsa dayanaksız olur.
- ÖSYM ham puanı standartlaştırır. Puanınız yalnızca sizin netinize değil, o dönem sınava giren tüm adayların ortalama ve standart sapmasına bağlıdır. Sınav zorlaştığında aynı net daha yüksek puan getirir.
Bu yüzden ALES'te yalnızca net hesaplayıcı yayınlıyoruz. Net kesindir; dayanaksız bir puan tahmini yayımlamaktansa hesaplamadığımızı söylemeyi tercih ediyoruz.
ALES Netini Yükseltmek İçin Ne Yapmalı?
- Hedef puan türünüzü baştan belirleyin. Sayısal ağırlıklı bir program hedefliyorsanız sayısal bölüme daha çok zaman ayırmak, iki bölümü eşit çalışmaktan verimlidir.
- Soru tipini tanıyın. ALES'te aynı mantık kalıpları farklı kılıklarda tekrar eder; çözülen soru sayısı arttıkça tanıma hızı artar.
- Yanlışı azaltın. 4 yanlış 1 net götürür. Eleme yapamadığınız soruda boş bırakmak kârlıdır.
- Süre çalışın. 150 dakikada 100 soru; takılınan tek soru üç sorunun süresini yiyebilir. Denemeleri mutlaka süre tutarak çözün.
- Programınızı zayıf bölüme göre kurun. Çalışma programı oluşturucu haftalık saatinizi ve seviyenizi alıp 7 günlük plan çıkarır.
ALES Net Hesaplamada Sık Yapılan Hatalar
- 3 yanlış 1 doğru götürür sanmak. Bu kural LGS'ye aittir; ALES'te bölen 4'tür.
- Boşları yanlış saymak. Boş sorular neti etkilemez.
- Negatif neti sıfıra yuvarlamak. ÖSYM yuvarlamaz; negatif net toplamdan düşer.
- Toplam neti puan sanmak. Puan, standartlaştırma ve puan türü ağırlıklarıyla üretilir.
- Puan türünü göz ardı edip iki bölümü eşit çalışmak. Hedef programınız sayısal ağırlıklı puan istiyorsa sözelde harcanan fazladan zaman puanınıza az yansır.
- Geçerlilik süresini kontrol etmemek. Elinizdeki puan başvuru tarihinde geçerli olmayabilir.