LGS hazırlık süreci, 8. sınıf müfredatını bitirmekle değil, hangi dersin puanı ne kadar taşıdığını bilerek çalışmakla kazanılır. Bu sayfada sınavın yapısını, ders ağırlıklarının çalışma planınızı nasıl belirlediğini ve yıl boyunca izlenecek sırayı bulacaksınız.
LGS Nasıl Bir Sınavdır?
Merkezî sınav 90 soru ve 155 dakikadır, aynı gün iki bölüm hâlinde uygulanır:
| Bölüm | Testler | Soru | Süre |
|---|---|---|---|
| Sözel | Türkçe 20 · T.C. İnkılap Tarihi 10 · Din Kültürü 10 · Yabancı Dil 10 | 50 | 75 dk |
| Sayısal | Matematik 20 · Fen Bilimleri 20 | 40 | 80 dk |
Sorular 8. sınıf müfredatıyla sınırlıdır ve beceri temellidir: uzun metinden çıkarım, grafik-tablo yorumlama, çok adımlı problem çözme. Doğrudan ezber soran soru sayısı azdır. Yanlışlar üçte bir oranında doğruları götürür — ceza kuralının nete etkisini LGS net hesaplama sayfasında adım adım görebilirsiniz.
| Oturum | Tarih | Durum |
|---|---|---|
| LGS Merkezî Sınav | Yapıldı | |
| LGS Merkezî Sınav | Beklenen |
LGS Merkezî Sınav: Resmî takvim henüz yayımlanmadı; tarih geçmiş yılların düzenine göre beklenen tarihtir.
Kaynak: MEB Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü
Ders Ağırlıkları Çalışma Planınızı Nasıl Belirler?
LGS puanında dersler eşit değildir:
| Katsayı | Dersler | Toplam soru |
|---|---|---|
| 4 | Türkçe, Matematik, Fen Bilimleri | 60 |
| 1 | T.C. İnkılap Tarihi, Din Kültürü, Yabancı Dil | 30 |
Bunun pratik karşılığı sert: Matematik'te 1 net, Din Kültürü'nde 4 nete bedeldir. Aynı 60 neti yüksek katsayılı üç dersten çıkaran öğrenci, düşük katsayılı derslere yayan öğrenciden yaklaşık 130 puan önde olur.
Dolayısıyla haftalık çalışma bütçenizin büyük kısmı Türkçe, Matematik ve Fen'e gitmelidir. Düşük katsayılı dersler ihmal edilmez ama onlara ayrılan her fazladan saatin getirisi düşüktür. Hesabın tamamı için LGS puan hesaplama sayfasına bakın.
Konu Ağırlıkları: Nereye Yatırım Yapmalı?
MEB soru dağılımını konu bazında önceden ilan etmez; ama sınavın karakteri istikrarlıdır:
- Türkçe — paragraf, sınavın en büyük ve en istikrarlı net kaynağıdır. Dil bilgisi soruları azdır; zamanın çoğu okuma-anlama pratiğine gitmelidir.
- Matematik — problemler ve çok adımlı işlemler ağır basar. Kısa yol ezberlemek yerine soru tipini tanımak hız kazandırır.
- Fen Bilimleri — deney yorumlama, grafik okuma ve neden-sonuç kurma soruları belirgindir. Formül ezberi tek başına yetmez.
- İnkılap Tarihi ve Din Kültürü — kapsamı görece dar, kazanılması hızlı 10'ar soru. Sınava yakın dönemde toparlanabilir.
- Yabancı Dil — kelime dağarcığı ve kısa metin anlama. Düzenli az tekrar, seyrek yoğun çalışmadan verimlidir.
Kesin dağılım her yıl MEB'in yayımladığı örnek sorular ve kılavuzla netleşir; planınızı tek bir yılın dağılımına kilitlemeyin.
Yıl Boyunca İzlenecek Sıra
- Eylül – Aralık: temel kurma. Konu bitirme ve her konu sonrası soru çözümü. Bu dönemde deneme sayısı azdır; ölçüm değil öğrenme dönemidir.
- Ocak – Mart: pekiştirme. Konu tekrarı + düzenli branş denemeleri. Zayıf konular bu dönemde görünür hâle gelir.
- Nisan – Mayıs: deneme dönemi. Haftalık genel deneme ve her denemeden sonra yanlış analizi. Yeni konu açmak yerine mevcut bilgiyi sınav koşullarında test etmek net kazandırır.
- Son 2 hafta: sadeleştirme. Yeni kaynak açmayın, uyku düzenini sınav saatine kaydırın, sınav yerini önceden görün.
Haftalık saatinizi ve ders seviyelerinizi girip 7 günlük plan çıkarmak için çalışma programı oluşturucu, sınava kalan süreyi görmek için geri sayım aracını kullanabilirsiniz. Yöntem için LGS'ye nasıl çalışılır rehberi adım adım bir haftalık şablon veriyor.
Denemeyi Çözmek Değil, Analiz Etmek Net Kazandırır
Aynı denemeyi bir kez daha çözmek net getirmez; hangi hatayı neden tekrarladığınızı görmek getirir. Her denemeden sonra üç ayrımı yapın:
- Bilgi eksiği — konu tam öğrenilmemiş. Çözüm: konuya dönmek.
- Dikkat hatası — biliyor ama yanlış işaretlemiş. Çözüm: soru okuma disiplini.
- Süre — biliyor ama yetişememiş. Çözüm: süre tutarak çözmek.
Üçü farklı çözüm ister; ayırmadan yapılan "daha çok soru çöz" tavsiyesi zaman kaybıdır. Yöntemin tamamı için LGS deneme analizi nasıl yapılır yazısına bakın. Deneme sonuçlarınızı nete çevirmek için LGS net hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Hedef Belirleme: Puandan Nete Giden Yol
"Çok çalışacağım" ölçülebilir bir hedef değildir. Ölçülebilir hedef şöyle kurulur:
- Hedeflediğiniz okul türünü belirleyin.
- Hedef net hesaplama ile o puana kaç net gerektiğini görün.
- Şu anki netinizle aradaki farkı bulun ve kalan haftaya bölün.
- Haftalık net hedefinizi katsayısı yüksek derslere ağırlık verecek şekilde dağıtın.
Gerçekçi bir tempo, sıfırdan başlamayan bir öğrencide ayda 3–5 net artıştır. Ayda 15 net vaat eden planlar ilk ayda kırılır.
LGS'ye Girmek Zorunlu mu?
Hayır. Öğrencilerin çoğunluğu yerel yerleştirmeyle liseye yerleşir: ikamet adresi, okul başarı puanı ve devamsızlık ölçütleriyle. Merkezî sınav yalnızca fen lisesi, sosyal bilimler lisesi, proje okulu gibi sınavla öğrenci alan okulları hedefleyen öğrenciler için gereklidir.
Yerel yerleştirmeyi hedefliyorsanız asıl belirleyici okul başarı puanınızdır ve bu puan 6, 7 ve 8. sınıf yıl sonu başarı puanlarınızdan oluşur — not ortalaması hesaplama aracıyla kendi puanınızı görebilirsiniz.
Sınav Kaygısını Yönetmek
Kaygı tamamen sıfırlanmaz; yönetilebilir hâle gelir. En çok işe yarayan üç şey:
- Düzenli deneme. Sınav ortamına aşinalık, bilinmezliği azaltır.
- Gerçekçi hedef. Ulaşılamaz bir hedef, her denemede başarısızlık hissi üretir.
- Sonuç değil süreç konuşmak. "Kaç net yaptın" yerine "hangi hatayı düzelttin".
Veliler için bu üçüncü madde özellikle önemli: veliler deneme sonuçlarını nasıl takip etmeli ve sınav kaygısıyla başa çıkma yolları yazıları pratik bir çerçeve veriyor.
Okul Notları ile Sınav Hazırlığı Dengesi
- sınıfta iki hedef aynı anda yürür ve ikisi de gerçektir:
- Merkezî sınav puanı — sınavla öğrenci alan okullar için.
- Okul başarı puanı — yerel yerleştirme için; 6, 7 ve 8. sınıf yıl sonu başarı puanlarınızdan oluşur.
Yalnızca birine yatırım yapmak risklidir. Merkezî sınavda beklenen sonuç alınamazsa yerel yerleştirme devreye girer ve orada belirleyici olan okul notlarıdır.
İyi haber: ikisi büyük ölçüde örtüşür. Türkçe, Matematik ve Fen'e ayrılan zaman hem sınav netini hem okul notunu yükseltir. Ayrışan tek yer performans ve proje notlarıdır — bunlar okul başarı puanını etkiler ama sınav netine katkı vermez. Kendi başarı puanınızı not ortalaması hesaplama aracıyla görebilirsiniz.
Sınavla Öğrenci Alan Okul Türleri
Merkezî sınav puanıyla öğrenci alan başlıca okul türleri:
- Fen liseleri — sayısal ağırlıklı, üniversite hazırlığına odaklı.
- Sosyal bilimler liseleri — sözel ağırlıklı.
- Proje okulları — Anadolu, fen ya da meslek lisesi olabilir; kontenjanın tamamını ya da bir kısmını sınavla alır.
- Bazı Anadolu ve Anadolu imam hatip liseleri — kontenjanın sınırlı bir kısmı sınavla dolar.
Hangi okulun kaç kontenjanla ve hangi puanla öğrenci aldığı her yıl MEB'in tercih kılavuzunda açıklanır. Geçen yılın taban puanını sabit kabul etmeyin: kontenjan, tercih davranışı ve sınavın zorluğu birlikte oynadığı için taban puanlar yıldan yıla kayar.
Veli Ne Yapmalı, Ne Yapmamalı?
Velinin en çok fark yarattığı yer sonucu değil süreci konuşmaktır:
- "Kaç net yaptın" yerine "hangi hatayı düzelttin". İlki her denemeyi bir sınava çevirir, ikincisi düzeltmeyi teşvik eder.
- Karşılaştırmayın. Başka bir öğrencinin neti, kendi çocuğunuzun planı hakkında bilgi vermez.
- Programı birlikte kurun, uygulamasını devretmeyin. Sahiplenilmeyen plan uygulanmaz.
- Deneme sonuçlarını düzenli ve sakin izleyin. Haftalık sorgulama yerine şeffaf veri, ilişkiyi rahatlatır.
Ayrıntı için veliler deneme sonuçlarını nasıl takip etmeli yazısına bakabilirsiniz.
Sınav Günü: Salonda Ne Yapmalı?
İki oturum ve 155 dakika, süre yönetimini LGS'nin görünmeyen konusu hâline getirir. Sözel bölümde 50 soru 75 dakikada — Türkçe'de soru başına 90 saniyeniz bile yok. Salonda işleyen düzen iki turdur:
- Birinci tur: Bakar bakmaz çözebildiklerinizi halledin; takıldığınız soruyu işaretleyip geçin. Uzun paragraf sorusuna ilk turda saplanmak, arkadaki kolay soruları yakmanın en hızlı yoludur.
- İkinci tur: İşaretlediklerinize dönün. Eleme yapabildiklerinizi cevaplayın, hiçbir fikriniz olmayanları boş bırakın.
Boş bırakma kararı için basit bir kural var: 3 yanlış 1 doğruyu götürdüğü için, dört seçenekte hiçbir eleme yapmadan işaretlemenin beklenen değeri sıfırdır. İki seçeneği elediğinizde işaretlemek kârlı hâle gelir. Bu tercihi sınav günü ilk kez düşünmek yerine denemelerde alışkanlık hâline getirin.
Hazırlıkta Sık Yapılan Hatalar
- Tüm derslere eşit zaman ayırmak. Katsayı farkı 4 kat; plan bunu yansıtmalı.
- Deneme çözüp analiz etmemek. Ölçüm yapılıyor ama sonuç kullanılmıyor.
- Yanlışı azaltmak yerine yalnızca doğruyu artırmaya çalışmak. 3 yanlış 1 net götürür; emin olunmayan soruyu boş bırakmak çoğu zaman kârlıdır.
- Son ay yeni konuya başlamak. O süre tekrara ve denemeye harcandığında daha çok net getirir.
- Okul notlarını ihmal etmek. Yerel yerleştirmede belirleyici olan onlardır.
