OBP hesaplama, lise diploma notunuzu 5 ile çarparak Ortaöğretim Başarı Puanınızı bulma işlemidir. Sonuç 250–500 aralığındadır ve YKS yerleştirme puanınıza doğrudan katkı yapar. Bu hesap tahminî değil, kesindir: ÖSYM'nin yayımlanmış kuralının birebir uygulanmasıdır.
OBP Hesaplama Nasıl Yapılır?
- Lise diploma notunuzu girin (100'lük sistemde, 50–100 arası).
- OBP, diploma notunun 5 katıdır.
- Yerleştirme puanına katkı, OBP'nin 0,12 ile çarpılmasıyla bulunur.
- Önceki yıl bir yükseköğretim programına yerleşmiş adaylarda bu katsayı 0,06'ya iner.
OBP Hesaplama Formülü Nedir?
OBP = Diploma notu × 5 (250 – 500)
OBP katkısı = OBP × 0,12 (yerleşen adaylarda × 0,06)
Yerleştirme puanı = Sınav puanı + OBP katkısı
Diploma notunun tabanı 50 olduğu için OBP hiçbir zaman 250'nin altına inmez; tavanı ise 100 diploma notuna karşılık gelen 500'dür.
Diploma Notu – OBP – Katkı Tablosu
| Diploma notu | OBP | Katkı (× 0,12) | Yerleşmişse (× 0,06) |
|---|---|---|---|
| 50 | 250 | +30,00 | +15,00 |
| 55 | 275 | +33,00 | +16,50 |
| 60 | 300 | +36,00 | +18,00 |
| 65 | 325 | +39,00 | +19,50 |
| 70 | 350 | +42,00 | +21,00 |
| 75 | 375 | +45,00 | +22,50 |
| 80 | 400 | +48,00 | +24,00 |
| 85 | 425 | +51,00 | +25,50 |
| 90 | 450 | +54,00 | +27,00 |
| 95 | 475 | +57,00 | +28,50 |
| 100 | 500 | +60,00 | +30,00 |
OBP Ne Kadar Önemli?
En düşük ile en yüksek diploma notu arasındaki fark yerleştirme puanında 30 puandır (+30 ile +60 arası). Bu sayı küçük görünebilir ama iki nedenle önemlidir:
- Sınavdan 30 puan kazanmak zordur. Aynı 30 puanı sınavla kapatmak, örneğin TYT'de yaklaşık 9 net demektir.
- Taban puanların yoğunlaştığı bölgede sıralamayı çok değiştirir. Popüler bölümlerde binlerce aday birkaç puanlık aralığa sıkışır; orada 6–8 puanlık bir fark binlerce sıra anlamına gelebilir.
Kısacası OBP tek başına kader belirlemez ama son sınıfta diploma notunu ihmal etmek, sonradan sınavla kapatılması pahalı bir kayıp yaratır.
Diploma Notu Nasıl Hesaplanır?
Diploma notu, lise boyunca aldığınız tüm derslerin yıl sonu başarı puanlarının ortalamasıdır. Ders saatleri ağırlık olarak devreye girer: haftalık ders saati fazla olan dersin ortalamaya etkisi daha büyüktür.
Not sisteminiz 5'lik ise 100'lük karşılığına çevrilir; e-Okul bu dönüşümü otomatik yapar ve diploma notunuzu 100'lük sistemde üretir. Kesin değeri e-Devlet üzerinden diploma bilgilerinizden görebilirsiniz — tahminle değil, o değerle hesaplayın.
Geçen Yıl Yerleştiysem OBP'm Neden Yarıya İniyor?
Önceki yıl bir yükseköğretim programına yerleşen adaylarda OBP katkı katsayısı 0,12 yerine 0,06 uygulanır. Amaç, yerleşmiş adaylarla ilk kez tercih yapan adaylar arasındaki rekabeti dengelemektir.
Pratik etkisi: 90 diploma notuna sahip bir aday ilk yıl +54 puan alırken, ertesi yıl aynı diploma notuyla +27 puan alır — yani 27 puanlık bir kayıp. Tercih stratejisi kurarken bunu hesaba katın; "yerleşip sonra tekrar denerim" kararının görünmeyen maliyeti budur.
Kayıt yaptırmamak bu durumu değiştirmez: belirleyici olan yerleşmiş olmaktır. Ayrıntıyı her yıl güncel ÖSYM kılavuzundan doğrulayın.
OBP Yerleştirme Puanında Nasıl Kullanılır?
OBP katkısı, sınav puanının üzerine eklenir; sınav puanının içine karışmaz:
- Dört yıllık (lisans) programlarda sınav puanı TYT'nin %40'ı ve AYT/YDT'nin %60'ıyla oluşur, sonra OBP katkısı eklenir.
- İki yıllık (ön lisans) programlarda sınav puanı doğrudan TYT puanıdır; OBP katkısı yine eklenir (Y-TYT).
Tamamını YKS yerleştirme puanı hesaplama aracıyla görebilir, sınav puanı tarafını TYT puan hesaplama ve AYT puan hesaplama ile tahmin edebilirsiniz.
Yerleştirme Puanı En Fazla Kaç Olabilir?
Sınav puanının tavanı 500, en yüksek OBP katkısı ise 60 puandır. Dolayısıyla yerleştirme puanının tavanı 560'tır. Bu tavan hem lisans hem ön lisans yerleştirmesinde aynıdır; değişen, sınav puanının nasıl oluştuğudur.
OBP Hesaplamada Sık Yapılan Hatalar
- OBP'yi diploma notuyla karıştırmak. OBP, diploma notunun 5 katıdır; 82 diploma notu 82 değil 410 OBP demektir.
- OBP'yi doğrudan sınav puanına eklemek. Eklenen OBP'nin kendisi değil, 0,12 ile çarpılmış hâlidir.
- Yerleşmiş adayların katsayı kaybını unutmak. 0,12 yerine 0,06 uygulanır.
- Diploma notunu tahmin etmek. Sınıf ortalamanızla diploma notunuz aynı şey değildir; e-Devlet'teki resmî değeri kullanın.
- OBP'yi mezun olmadan kesin sanmak. Son sınıf notları girilene kadar diploma notu nettir sayılmaz; son dönem notları OBP'nizi hâlâ değiştirebilir.